توضیحات
چنگ رودکی روحالله خالقی یک فیلم آموزشی دانلودی برای ساز سهتار است. این قطعه را روحالله خالقی در بیات اصفهان ساخته است. شعر آن از رودکی و با مطلع «بوی جوی مولیان آید همی» آغاز می‌شود. مدرس این آموزش نیما فریدونی است. 🎼
نگاه سریع به این فیلم آموزشی
نام قطعه: چنگ رودکی
آهنگساز: روحالله خالقی
شاعر: رودکی
آواز: بیات اصفهان
مایه: سل
ساز: سهتار
مدرس: نیما فریدونی
نوع محصول: فیلم آموزشی دانلودی
مشخصات فنی
ویژگی | توضیح |
|---|---|
نام قطعه | چنگ رودکی |
آهنگساز | روحالله خالقی |
شاعر | رودکی |
آواز | بیات اصفهان |
مایه | سل |
ساز | سهتار |
مدرس | نیما فریدونی |
نوع محصول | فیلم آموزشی دانلودی |
نکتهٔ خرید: این محصول یک فیلم آموزشی دانلودی است و با نسخهٔ فیزیکی یا دی‌وی‌دی تفاوت دارد. پیش از خرید، نام قطعه، آواز و مایه را بررسی کنید. همچنین، سطح آموزش را با نیاز خود بسنجید. 🔍
دربارهٔ این اثر
چنگ رودکی تصنیفی از ساخته‌های روحالله خالقی است. این اثر روی شعری از رودکی با عنوان «بوی جوی مولیان» و در بیات اصفهان ساخته شده است. بنابراین، قطعه پیوندی میان شعر کهن فارسی و موسیقی دستگاهی ایرانی دارد. ✅
آموزش این قطعه برای ساز سهتار و با تدریس نیما فریدونی ارائه می‌شود. از این رو، هنرجوی سهتار می‌تواند قطعه را گام‌به‌گام با راهنمایی مدرس تمرین کند. 🎶
شعر و روایت آن
شعر این قطعه قصیده‌ای از رودکی است که با «بوی جوی مولیان آید همی» آغاز می‌شود. در لغت‌نامهٔ دهخدا آمده که «مولیان» نام رودخانه‌ای نزدیک بخارا بوده است. امروزه نیز در همان منطقه رودخانه‌ای به نام «جوی موالیان» وجود دارد. 🎼
روایت شده که رودکی این شعر را در یکی از سفرهای نصر دوم سامانی سروده است. نصر دوم در سفری نزدیک هرات تصمیم به اقامت موقت گرفت، اما این اقامت چهار سال طول کشید. امیران لشکر از رودکی کمک خواستند و او این قطعه را سرود و برای نصر دوم خواند. شنیدن این شعر نصر دوم را به بازگشت به بخارا ترغیب کرد. با این حال، این روایت مورد تردید است و احتمال داده می‌شود رودکی آن را در مرو یا نیشابور سروده باشد. 🎻
متن شعر
بوی جوی مولیان آید همی
یاد یار مهربان آید همیریگ آموی و درشتی راه او
زیر پایم پرنیان آید همیآب جیحون از نشاط روی دوست
خنگ ما را تا میان آید همیای بخارا شاد باش و دیر زی
میر زی تو شادمان آید همیمیر ماه است و بخارا آسمان
ماه سوی آسمان آید همیمیر سرو است و بخارا بوستان
سرو سوی بوستان آید همیرودکی
ساختار موسیقایی
قطعه با یک اورتور با وزن ۲/۴ آغاز می‌شود و موسیقی پرتحرکی دارد. بیشتر موتیف‌های آن گسترهٔ صوتی به اندازهٔ چهارم درست دارند. اگرچه قطعه در بیات اصفهان است، در بیشتر موتیف‌ها از نت ریزپرده‌ای اصفهان پرهیز شده است.
همین موضوع فضای صوتی آن را تا حدی شبیه دستگاه ماهور کرده و ترکیبی از حس غم اصفهان و سرخوشی ماهور ایجاد کرده است. 🎼
پس از اورتور، اصل تصنیف با وزن ۳/۴ آغاز می‌شود. به خاطر تندای آن می‌توان آن را ۶/۸ نیز دانست. ملودی در بیشتر بخش‌های آوازی پیوسته است و جهش ندارد. تمرکز آن نیز بیشتر روی درجات دوم و سوم بیات اصفهان است. 🎶
اجرا و خوانندگان
ابتدا خوانندهٔ زن، مرضیه، چند مصراع می‌خواند. پس از مصراع «زیر پایم پرنیان آید همی»، خوانندهٔ مرد، بنان، شروع به خواندن می‌کند. قسمت‌های مرضیه با سنکپ آغاز می‌شود و ابتدای هر فراز آن دو ضربه جلوتر از ابتدای میزان‌هاست.
اما قسمت‌های بنان چنین نیست و در همان ضرب اول میزان آغاز می‌شود. 🎻
با شروع خوانندگی بنان، قطعه به دستگاه شور پرده‌گردانی می‌کند. برخلاف قسمت‌های قبلی که عمدتاً لگاتو اجرا می‌شدند، آواز در اینجا حالت منقطعی پیدا می‌کند. آواز در عبارت «شاد باش و دیر زی» اوج می‌گیرد و فضایی شبیه گوشهٔ بیداد در همایون پیدا می‌کند. سپس به مایهٔ اصلی در بیات اصفهان بازمی‌گردد. 🎯
در ادامه، مرضیه موسیقی را به فضای آواز دشتی می‌برد. سپس بنان با یک ملودی پایین‌رونده آن را به همایون و آواز اصفهان بازمی‌گرداند.
در دنباله، ملودی حالتی بالارونده پیدا می‌کند که حس تعلیقی ایجاد می‌کند. پاسخ این تعلیق با مسرع «سرو سوی بوستان آید همی» از مرضیه و با تأکید بر نت شاهد دشتی حل می‌شود. در قسمت پایانی، ملودی دوباره پرتحرک می‌شود و بیت اول با حالتی جدید اجرا می‌شود. سپس اورتور اولیه به‌صورت یک پاساژ تکرار می‌شود و قطعه پایان می‌گیرد. 🎼
اجراها و بازخورد
اولین اجرای این تصنیف با صدای مرضیه و غلامحسین بنان در برنامهٔ گل‌های رنگارنگ شمارهٔ ۲۵۴ بود. کامیار صلواتی، پژوهشگر موسیقی سنتی ایرانی، چنگ رودکی را «یکی از درخشان‌ترین قطعات تاریخ موسیقی ایرانی» دانسته است. 🎶
برای چه کسی مناسب است؟
این آموزش برای هنرجویان سهتار جذاب است که می‌خواهند قطعه‌ای در بیات اصفهان و مایهٔ سل تمرین کنند. همچنین، علاقه‌مندان به آثار روحالله خالقی و شعر رودکی می‌توانند آن را بررسی کنند. با این حال، سطح آموزش را با تجربهٔ خود بسنجید. 🎻
جمع‌بندی کوتاه
چنگ رودکی روحالله خالقی با شعر رودکی، آواز بیات اصفهان و مایهٔ سل، برای ساز سهتار و با تدریس نیما فریدونی ارائه می‌شود. برای خرید مطمئن، نام قطعه، آواز و نحوهٔ دسترسی به فیلم را بررسی کنید. این محصول یک فیلم آموزشی دانلودی است. 🎼🎶
برای دیدن نمونه‌ها و آموزش‌های مرتبط می‌توانید از این لینک‌ها استفاده کنید:
🔗 کانال یوتیوب نیما فریدونی
🔗 آموزش آنلاین موسیقی نیما فریدونی
پرسش‌های رایج
این محصول چه نوع محصولی است؟
پاسخ: چنگ رودکی روحالله خالقی یک فیلم آموزشی دانلودی برای سهتار است.
آهنگساز این قطعه کیست؟
پاسخ: روحالله خالقی آهنگساز این قطعه است.
شاعر این قطعه کیست؟
پاسخ: رودکی شاعر این قطعه است.
این قطعه در چه آوازی است؟
پاسخ: بیات اصفهان برای این قطعه ذکر شده است.
مایهٔ قطعه چیست؟
پاسخ: مایهٔ سل برای این قطعه آمده است.
این آموزش برای چه سازی است؟
پاسخ: برای ساز سهتار.
مدرس این فیلم چه کسی است؟
پاسخ: نیما فریدونی مدرس این فیلم است.
آیا این محصول دانلودی است؟
پاسخ: بله، این محصول یک فیلم آموزشی دانلودی است.
آیا متن شعر در محصول آمده است؟
پاسخ: متن شعر همراه اطلاعات محصول ارائه شده است.
آیا سطح آموزش مشخص است؟
پاسخ: سطح آموزش در اطلاعات فعلی مشخص نیست؛ پیش از خرید از فروشنده بپرسید.
نقد و بررسی‌ها
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.