گزارش فارس از نهمین نشست «آیین‌آواز»

به هر کسی که بلندگویی پیدا کرد و خواند، نگویید خواننده!/ اهالی موسیقی هم آواز را چندان جدی نمی‌گیرند

فاضل جمشیدی گفت: اگر کسی بلندگویی پیدا کرد و چیزی خواند، باید بگوییم خواننده است؟ خیر؛ اینگونه نیست. دانایی و توانایی دو بال برای پرواز یک خواننده در آواز و خوانندگی هستند اما وزن‌شان یکی نیست.

به گزارش خبرنگار موسیقی فارس، نهمین نشست تخصصی آموزشی آیین آواز با حضور حسن ناهید، فاضل جمشیدی، جمال‌الدین منبری و علی شیرازی برگزار شد. در این نشست که در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد، ابتدا علی شیرازی با  معرفی موضوع بحث تخصصی این نشست با عنوان «زیبایی‌شناسی آواز ایرانی؛ با درنگ و تأمل در دانایی و توانایی خواننده» گفت: «به راستی زیبایی شناسی آواز ایرانی چیست که آن را هنر خاص می‌نامند و مختص مخاطبانی خاص خود این هنر برمی‌شمارند؟ پس چگونه بود که در سالیان دور آواز ما آن همه مخاطب داشت و طیف رنگینی از دوستداران شهری و روستایی و تحصیلکرده و عامی محصولات آوازی را دنبال می‌کردند؟ حالا چرا امروز وضع بدین گونه درآمده که حتی بخشی از اهالی موسیقی نیز آواز را چندان جدی نمی‌گیرند؟»

 

 

منبری در ادامه این نشست گفت: «آواز ایرانی بر دو محور مهم و اصلی کلام و ملودی استوار است. آشنایی خواننده با نغمات و مسلط بودنش بر گوشه‌ها و موتیف‌های موسیقی دستگاهی در آواز ایرانی یک اصل مهم دیگر است. همین خواننده حتماً بایستی با ادبیات آشنا باشد و به نظر من می‌بایست بر تاریخ و عرفان و فلسفه نیز اندکی تسلط داشته باشد. حتماً بایستی در انتخاب شعر برای آوازهایش از افراد صاحب نظر، ذوق و شعور در زمینه ادبیات کمک و راهنمایی بگیرد.»

 

 

فاضل جمشیدی هم در ادامه وارد بحث شد و گفت: «واقعاً باید در نظر داشت که آیا هر کسی که پشت فرمان می‌نشیند راننده است یا غدایی درست کرد آشپز است؟ یا مثلاً اگر بلندگویی پیدا کرد و چیزی خواند خواننده است؟ در جواب باید گفت خیر؛ اینگونه نیست. از طرفی هم درست است که دانایی و توانایی دو بال برای پرواز یک خواننده در آواز و خوانندگی هستند اما وزن‌شان یکی نیست. مثلاً با صرف زمانی ۴ – ۵ ساله از طریق نوار یا سی‌دی هنرجو در این زمینه دانا می‌شود اما توانایی پارامترهایش بسیار زیاد است، به شکلی که ما می‌توانیم بگوییم چهارصد گوشه داریم ولی نمی‌توانیم در هر کدام از این گوشه‌ها خودمان را توانا ببینیم. توانایی داستان خودش را دارد و اینگونه بود که مبحث زیبایی‌شناسی را مطرح کردیم و این‌که چگونه ممکن است خواننده‌ای توانا شود و وقتی توانا شد بتواند از ردیف به بهترین وجهی استفاده کند.»

 

 

استاد حسن ناهید نوازنده نام آشنای ساز نی هم از میان حاضران در نشست به بحث وارد شد و ضمن انتقاد شدید از یکنواختی و یک‌صدایی و تقلید در آواز این سال‌ها به تجلیل از دوره طلایی موسیقی و آواز ایرانی در فاصله سال‌های دهه ۳۰ تا ۵۰ شمسی پرداخت و برخی ویژگی‌های خوانندگان آواز در این دوران را برشمرد.

 

 

در ادامه منبری و جمشیدی طبق اعلام قبلی به همراه حسین پرنیا نوازنده سنتور به اجرای ساز مشغول شدند. منبری آواز بداهه‌ای را در دستگاه سه‌گاه شروع کرد و جمشیدی آن را ادامه داد تا در نهایت با اجرای تصنیف قدیمی من از روز ازل این بخش به پایان رسید. محمدفرزین ذوالقدر در همراهی با تار ابوالفضل گودرزی در دستگاه ماهور و سپس رسول رهو در کنار شورانگیز به نوازندگی نادر فولادی‌نسب در مایه ابوعطا دیگر اجراهای آوازی این شب را بر عهده داشتند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *